Slaapproblemen

Hoe ontstaan slaapproblemen en wat doe je eraan

Wat zijn de oorzaken van slaapproblemen? Om dit te beantwoorden, moet je eest weten wat slapen is. In principe, als we in ons bed stappen, dan moet onze hersenactiviteit zakken naar een zeer laag niveau. We noemen dat het delta niveau. Bij heel veel mensen gaat dat goed.

We kruipen in ons bed, we zijn vrij moe en onze hersenactiviteit gaat vanzelf zakken naar hoog alpha niveau, dan naar laag alpha niveau, dan naar theta niveau en tenslotte naar het delta niveau.

Nadien gaat onze hersenactiviteit terug een stukje omhoog. We blijven even in laag alpha niveau en daar gaan we dromen. Zo schommelt dit gans de nacht verder. Maar waar komen slaapproblemen dan vandaan?

Hoe ontstaan slaapproblemen?

Bij sommige mensen is de hersenactiviteit algemeen te hoog. Dit heeft te maken met chronisch opgestapelde stress. Hierdoor zijn ze zeer moeilijk in staat om in ontspanning te komen en tot rust te komen. Het gevolg? De hersenactiviteit gaat niet of zeer moeizaam dalen.

Een te hoge hersenactiviteit

Ze blijven eigenlijk altijd heel hoog in die hersenactiviteit. Ze blijven paraat en alert voor alles wat ze nog moeten doen, wat er kan gebeuren of wat er zou kunnen misgaan. Een andere groep van mensen heeft wel veel spanning, maar is ‘s avonds toch voldoende moe en neigt om in slaap te gaan.

Op het moment dat deze persoon zakt en bijna in slaap ligt, komt er ineens van alles in zijn hoofd. Dit heeft te maken met het feit dat die hersenactiviteit in laag alpha en theta komt. Dit is een niveau waarbij we toegang krijgen tot ons onderbewustzijn en waarbij normaal gezien ons brein alles gaat verwerken.

Er komen allerlei zaken naar boven die we verwerken en in principe merk je daar zelf niet zo veel van en slaap je verder. Maar wanneer er natuurlijk heel veel in je onderbewustzijn zit, zoals problemen en veel to do’s, raakt dit moeilijk verwerkt. Het kan ook zijn dat je zo enthousiast bent over een project dat je daardoor heel veel ideeën en inspiratie hebt en hierdoor ook niet kan slapen.

Al die zaken die onbewust of bewust in je hoofd spoken, komen op dat moment nog meer naar boven. En dat kan maken dat het te veel is en dat je terug een stukje in spanning komt. Dit zorgt ervoor dat je hersenactiviteit gaat stijgen in plaats van verder te dalen. Op dat moment geraak je dus niet in slaap.

Fysiek recupereren en herstellen

Sommige mensen hebben hier minder last van en vallen als een blok in slaap. Ze zijn zo moe ‘s avonds dat ze echt als een blok in slaap vallen. Ze doorlopen die eerste fase vrij goed en komen in een diepe slaap waar ze fysiek recupereren.

Ons lichaam gaat hier herstellen. Je groeihormoon wordt gestimuleerd, lichaamstemperatuur daalt, stofwisseling valt in evenwicht enzovoort. Ongeveer na 1u slapen is je eerste diepe slaap voorbij. En dan gaat je hersenactiviteit terug stijgen. Het is alsof je wakker wordt.

Normaal gezien word je niet wakker, maar je gaat wel in een zeer laag alfa niveau dromen. Je onderbewustzijn gaat alle indrukken van de voorbije dag proberen te verwerken en alles proberen een plaatsje te geven.

Normaal gezien word je daar niet wakker door, ga je weer verder slapen en val je terug in een diepere fase van fysieke recuperatie (delta). Na die tweede fase kom je weer naar omhoog, naar een lichtere hersenactiviteit, dus minder diep. Dan ga je weer een nieuwe fase hebben van dromen en van verwerking. Heel vaak begint hier het probleem te ontstaan, na 3u of soms na 4u slaap. Dus in deze of in de volgende fase ontstaan de meeste slaapproblemen.

In stress hervallen tijdens het slapen

Waarom? Omdat de droom naar de ochtend toe alsmaar langer wordt. We zijn ook veel meer in die alfa en theta zones. Dit zijn de zones van onze mentale recuperatie. Daar kan je niet aan doen, dat is gewoon zo. Maar in die zones van mentale recuperatie, alfa en theta, komt ook alles weer naar boven. Zowel problemen als uitdagingen, schitterende ideeën en dergelijke.

Vandaar dat mensen soms ook heel creatief zijn, ’s nachts in hun dromen. En het is omdat daar net alles naar boven komt, wanneer er te veel speelt, dat problemen weer aan de oppervlakte komen. Deze maken dat je hersenactiviteit weer hoger wordt dan gezond is.

Dit maakt je wakker en je komt eigenlijk terug in een stukje stress. Je hoeft het niet altijd zelf zo te beleven. Je zal het natuurlijk wel bewust zijn als je echt een nachtmerrie hebt. Maar heel veel mensen beseffen niet waarvan ze wakker geworden zijn. Toch was het door de inhoud van bepaalde onbewuste zaken. Je gaat je dromen maar herinneren als je echt in een droom wakker wordt.

Wanneer je wakker wordt in een diepere fase, bijvoorbeeld door een geluid of doordat je naar het toilet moet, dan ga je wakker worden, eigenlijk niet meer weten dat je gedroomd hebt. De droom fase hiervoor, ga je niet beseffen en ook al het voorgaande niet.

Onbewuste slaapproblemen

Vandaar dat heel veel mensen zeggen: “Ik heb nochtans niets gedroomd, ik weet niet waarvan ik wakker word, maar ik droomde niet.” Dat is omdat je niet in die droom wakker wordt, maar net erna. Dat wil niet zeggen dat je niet wakker geworden bent door spanningen die ontstaan zijn in de droom fase die eraan voorafging. Wanneer je een doorslaapprobleem hebt, dan is dat bij heel veel mensen na 3 à 4u slaap, soms pas na 5u.

Let hier maar eens op. Je kan er bijna je klok op zetten. Dit betekent dat er van alles in het onderbewustzijn naar boven komt dat je eigenlijk wil gaan verwerken, maar op dat moment niet verwerkt wordt en jou terug in spanning brengt.

 Zo zie je dat verder schommelen gedurende de nacht en zie je ook dat bij het begin van de slaap, we veel dieper slapen en fysieke recuperatie hebben. In het tweede deel van de nacht hebben we geen fysieke recuperatie meer. We gaan niet meer in Delta komen, we komen nog alleen in de twee fasen Alpha en Theta. Hierdoor geraken we in dat deel van de nacht veel moeilijker terug in slaap. We zijn fysiek eigenlijk al grotendeels uitgerust, maar mentaal nog niet.

We worden wakker, zijn fysiek niet meer vermoeid en hebben daar dus geen hulp meer van om nog in slaap te geraken. Veel mensen blijven op dat moment wakker liggen, vaak tot wanneer ze bijna ‘s ochtends moeten opstaan. En 1u voor ze moeten opstaan, vallen ze terug in slaap. Dan gaat de wekker en voelen zich natuurlijk doodmoe.

Je hebt dus mogelijk een inslaapprobleem of een doorslaapprobleem, of beide samen. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat je zeer goed inslaapt en ook heel goed doorslaapt, maar dat je s ochtends altijd het gevoel hebt van ik ben nooit uitgerust, ik ben altijd moe. Dit kan te maken hebben met 2 mogelijke oorzaken.

Ofwel heeft het te maken met het feit dat je chronisch te veel vermoeid bent geraakt, dat het dus een opstapeling is. Dit misschien als gevolg van een voorafgaand inslaap- en doodslaapprobleem. Het kan ook zijn dat je gewoon te weinig uren in je bed ligt. Dat je dus eigenlijk veel te laat gaat slapen, veel te vroeg opstaat en dat je gemiddeld maar 5 of 6u slaapt.

Een gemiddelde gezonde slaap is 8u. Als jij al jaren aan een stuk te weinig slaapt, dan gaat zich dat geleidelijk aan opbouwen. Hierdoor ga je klachten beginnen ondervinden, waaronder het gevoel van nooit uitgerust te zijn.

Je slaapt dus wel perfect, maar je bent altijd nog moe.

Een tweede mogelijke oorzaak is een verkeerd moment van wakker worden. Dit onderscheid ga je wel merken omdat zich dat maar af en toe gaat voordoen. Als je altijd het gevoel hebt van nooit uitgerust te zijn, dan is het meer een chronisch probleem. Het is echt een signaal van oververmoeidheid.

Wanneer je op een ander moment bijvoorbeeld wakker wordt en je hebt het gevoel van: “Ik ben nog zo moe!”, maar 1u geleden was je al eens wakker geweest. Toen was je klaarwakker. Je hebt je nog even gedraaid en dacht dan: “Het is 6u, ik moet maar om 7u opstaan. Ik ga nog een beetje slapen.” Je hebt je terug goed in je bed ingeduffeld en bent nog 1u in slaap geraakt. 1u later loopt de wekker af en je voelt je heel moe. Dan heeft dat meer te maken met het moment van wakker worden.

Normaal gezien bij het inslapen, gaan we stapsgewijs in slaap. Onze hersenactiviteit zakt geleidelijk aan. Zo ga je ook op het einde van je slaap stelselmatig, stapsgewijs eruit komen. Wanneer je gewekt wordt door een wekker, dan weet die niet in welk stadium je je bevindt en gaat die plots af. Wanneer je dan in een diepere fase zit, in een theta fase bijvoorbeeld, en je wekker gaat af, dan ga je je loom en slaperig voelen.

Je voelt je dan niet zo goed. Zit je toevallig op dat moment meer in een laag alpha of een hoger alpha niveau, dan ben je vanzelf al geneigd om wakker te worden. Als je wekker afloopt, voel je je supergoed. Alles heeft op dat moment te maken met het moment van wakker worden. Ben je van nature al aan het wakker worden en loopt je wekker af, dan gaat het goed voelen. Maar zat je nog in een zeer diepe fase, dan gaat het heel slecht voelen.

Het kan een gevolg van oververmoeidheid zijn wanneer je het elke dag voorhebt. Als het af en toe eens is, dan kan het een verkeerd moment van wakker worden zijn. Ook hiervoor hebben we een oplossing.

Wat we jou kunnen leren zijn diverse methodes en technieken om in de eerste plaats te leren inslapen. Op momenten dat je voelt dat je niet in slaap geraakt, is het belangrijk dat je zelf leert je hersenactiviteit te doen dalen naar een laag niveau, het delta niveau, om te slapen.

Tegelijkertijd is het ook van belang dat je leert je hersenactiviteit te sturen om tijdens de dag meer te recupereren. Dit om ervoor te zorgen dat er geen chronische stress ontstaat of als er al chronische stress is, om deze te gaan afbouwen, want anders pak je de oorzaak niet aan. Dus we gaan zowel werken op het inslaapprobleem als op het doorslaapprobleem.

Als je al in staat bent om te werken aan je chronische stress en te leren je mentale gedachten op stop te zetten en meer tot rust te komen, dan ga je ook merken dat je vanzelf beter gaat doorslapen. Want 's nachts, zoals ik al verteld heb, komen alle ervaringen van de dag naar boven. Als dat te veel is, dan word je weer rusteloos en bijgevolg wakker.

We gaan dus ook leren om er overdag aan te werken, zodanig dat er ‘s nachts veel minder moet verwerkt worden en zodat je dus rustiger gaat slapen. Je gaat ook leren welke methodes je kan gebruiken om ervoor te zorgen dat je vanzelf wakker wordt, zonder gebruik van een wekker.

Als je vermoeidheid een gevolg is van het chronisch vermoeid zijn, dan gaan we je ook leren om een gezond slaappatroon van voldoende lengte te gaan inbouwen. Sommige mensen hebben ook problemen met op tijd naar bed gaan. Ze blijven ‘s nachts veel te lang op en hebben daardoor te weinig uren, want ‘s morgens moeten ze tijdig op het werk zijn. Zo bouw je natuurlijk een probleem op dat er eigenlijk niet hoeft te zijn. Ook daar kunnen we aan werken.

In het pakket dat ik je hierbij graag aanbied worden al die verschillende methodes stapsgewijs aangeleerd. Enerzijds met video's zoals hogerop in deze pagina. En tegelijkertijd heb je ook audio oefeningen die je kan gebruiken om liggend in je bed jezelf te ondersteunen in de beginfase tot wanneer je geautomatiseerd de oefeningen en de methode kent.

Dus je hebt meteen heel wat materiaal beschikbaar. Je kan altijd hulp vragen en op die manier werken aan je eigen energieniveau, een gezonde slaap opbouwen en je weer beter, fitter, energieker voelen. Dit met een betere concentratie, een beter geheugen en vooral een beter gevoel in je leven. Lees HIER meer over de training 'inslapen, doorslapen en fitter wakker worden'.