Misschien heb je doelen en verwachtingen voor 2020. Maar er is een even grote misschien die je jezelf remt door een denkpatroon; een keurslijf. Het keurslijf waarin je denk gestoken te worden is niks minder dan een ontsporing van je eigen onwetendheid over het thema ‘zelfsturing’. Onlangs had ik een gesprek met een vriendin over haar net aangekochte huis. Ze was heel tevreden. Samen met haar vriend waren ze erin geslaagd een mooi doel te verwezenlijken: een nieuwbouwwoning neerzetten volgens hun verwachtingen. Geen verkaveling waarin je verschillenden huizen ziet staan die op wat kleuren en lichtschakelaars na, allemaal hetzelfde zijn. Neen, zij hadden een stuk grond geschonken gekregen van de familie en hadden bijgevolg net iets meer financiële mogelijkheden. Dus zij hebben een bescheiden woning laten tekenen; hun doel op papier laten visualiseren. Geen villa met zwembad, maar een praktisch en doordacht huis dat een mooi contrast vormt met de huizen in de buurt die allemaal van de jaren ’80 zijn. Maatschappelijke verwachtingen Tijdens haar exposé over allerlei details die ik vreemd genoeg interessant vond, botsten we plots op een kantelmoment dat ons gesprek een totaal andere wending zou geven. ‘Weet je wat nu vreemd is?’ zei ze plots. ‘Dat heel wat mensen ons beginnen vragen wanneer we aan kindjes beginnen. En welke volgorde. Trouwen of kindjes? Alsof we geacht worden direct naar de volgende stap te gaan’. Ik vroeg haar wat ze daar zo vreemd aan vond. ‘Ja, het is nu toch niet omdat we nu een huis hebben, dat er automatisch getrouwd moet worden en er een resem baby’s moet volgen? Zo’n verwachtingspatroon zeg’. De manier waarop ze de zaken uitsprak, verraadde haar onderliggende nervositeit. ‘Ik vind dat je al van genoeg zaken verwacht wordt ze te doen. Neem nu ons huis. Om te beginnen is het verstandiger dat je een eigendom hebt in plaats van dat je huurt. Als je dan de middelen hebt, dan moet je er wel voor zorgen dat die woning conform allerlei regels is wil je ook wat premies kunnen opstrijken. Laat me dan toch eerst wennen aan het feit dat ik nu mee moet instaan voor de financiering van een huis!’. Ze werd nerveuzer. In een poging haar wat te kalmeren vroeg ik haar of ze nog wat te drinken wou. Het hielp. Er verscheen terug een glimlach op haar gezicht en zei even snel ‘ja sorry dat ik er fel over ben. Maar ik heb toch een punt? En ja, ik wil graag nog wat cola’. Ze kent me ondertussen al en weet als ik start met ‘mag ik mijn mening geven?’ dat er iets gaat volgen dat door haar met een kritisch oog wordt bekeken. Da’s het gevolg natuurlijk van voor Prana te werken. Bedankt trouwens Iris Willems & co. Ik stelde haar de vraag ‘wou jij jouw eigen huis?’. Ik kreeg direct een vraag terug: ‘Wat is dat nu voor een vraag?’. ‘Een vraag die ik stel uit interesse’ zei ik. ‘Ja tuurlijk wou ik een eigen huis. Dat is gewoon het meest interessante’. ‘Wat wil jij behalen in jouw leven?’ ging ik verder. ‘Hoe wil jij in het leven staan?’ herformuleerde ik. ‘Da’s nogal een diepzinnige vraag, vind je niet?’ antwoordde ze opnieuw met een vraag. ‘Ja, maar ik wil achterhalen of jij ook een huis wou bouwen. Of dat iets is dat je zelf wou doen. En nu even zonder rekening te houden met wat fiscaal interessant is of niet. Zonder rekening te houden met wat jij “denkt” dat er van jou verwacht wordt. Want volgens mij wordt er helemaal niets verwacht van jou. Mensen rondom jou wensen intrinsiek dat jij gelukkig bent. Gelukkige verjaardag. Gelukkig nieuwjaar. Waarom anders die uitspraken?’ grapte ik. Er viel een stilte en het antwoord bleef uit. Ik ging verder: ‘Jij voelt een mentale druk omdat je denkt dat het verwacht wordt. Als jij dit met goesting gedaan hebt, geniet er dan in de eerste plaats van. En stel jezelf regelmatig eens de vraag “wat wil ik”? En ja, waarschijnlijk wil je op een bepaald moment mama worden. Maar bewaak het zodat het met volle goedkeuring is. De kans is nog altijd reëel dat je bij bepaalde situaties alles verwenst. En da’s perfect normaal. Iedereen ervaart ongeluk om het geluk te kunnen waarderen. De kunst om gelukkig te zijn en te blijven is genieten van kleine dingen. Maar echt genieten. Als jij ’s ochtends 5 minuten naar buiten kunt staren en kunt écht kunt genieten van je grond, zonder na te denken over wat was en wat komt, dan ben je op de juiste plaats. Als je dan toch achterom kijkt, dan heb je misschien spijt over keuzes die je gemaakt hebt in het verleden maar waardeer je toch even snel de plaats waar het jou gebracht heeft. En ik weet dat ik gigantisch wollig klink nu …’. Haar uitbundige lach stemde in en ze ging verder: ‘ja, maar je hebt een punt. Ik waardeer wat ik heb, echt wel. Maar soms word ik zenuwachtig van de verantwoordelijkheid die het meebrengt en heb ik angst voor wat zou kunnen komen. Ik zie mezelf ook nog niet als mama. Ook al omdat ik denk dat ik het helemaal niet goed zou doen’. ‘Daarvoor gebruik ik mentale training’ nam ik terug over. ‘Je geest en denkpatronen zijn buigzamer dan dat je nu zou denken. Jouw angsten en twijfels vloeien voort uit een denkpatroon dat je jezelf onbewust hebt ingepraat. Stress wakkert dat fenomeen alleen maar aan. En van je denkpatronen krijg je opnieuw stress. Het is een feedbackloop die vrij makkelijk onderuit te halen is, als je ervoor open staat. En je kan al beginnen met het idee dat er geen keurslijf bestaat door een eenvoudige truc toe te passen: kan je bewijs leveren van wat de maatschappij van jou verwacht? Heb je bijvoorbeeld een brief gekregen? En to do-lijst? Je gaat uit van een idee. Maar of er in dat idee waarheid zit, is een vraag waarop je geen sluitend antwoord kan geven. Dus doe vooral wat voor jou werkt. Tussen ‘absoluut niks doen’ en ‘iemand moedwillig kwaad berokkenen’ liggen er heel wat keuzes. Zelfs als je rekening houdt met de grenzen van de gangbare waarden en normen’. Ze bleef stil en staarde me aan. ‘Weet je, gewoon door die woorden te horen voel ik me rustiger. Zo heb ik het nog nooit bekeken’. Feiten en interpretaties Geef jezelf de kans om feiten anders te bekijken. Want daar draait het om. Tijdens je leven interpreteer je continu feiten. Grotendeels onbewust en dikwijls eenzijdig en gemodelleerd door waanideeën waarvan de echtheid ver te zoeken is. Wat ik je vraag is geen totale overgave aan de manier waarop ik denk. Maar geef wel wat mentale ruimte aan andere opties. Als je die andere opties nooit in overweging neemt, geef je jezelf nooit de kans anders te denken en blijf je vastzitten in eenzijdigheid. Wees waakzaam voor wat je weet en denkt te weten. Dat wat je weet is een feit. Dat wat je ‘denkt te weten’ zijn jouw interpretaties. En die zijn flexibeler dan dat je nu ‘denkt te weten’.   Bij deze roep ik 2020 uit tot jaar ‘van de flexibiliteit en openheid’. :-)